પૌરાણિક ગ્રંથો અનુસાર ભોલે ભંડારી ની આ વિશ્વમાંઆઠ રૂપો માં સમાયેલા છે.જે શ્રવ, ભવ, રુદ્ર, ઉગ્ર, ભીમ, પશુપતિ, ઇશાન અને મહાદેવ છે.આ આધારે ગ્રંથોમાં આઠ પ્રકારની પ્રતિમાઓ નોંધાઇ છે.તો ચાલો આપણે વિગતવાર ભોલેનાથ ની આ 8 મૂર્તિઓ વિશે જાણીએ..

શ્રવ-
સમગ્ર વિશ્વને ધારણ કરવાવાળી પૃથ્વીમયી પ્રતિમા ના માલિક શ્રવ છે, તેથી તેને શિવની શ્રવી પ્રતિમા કહેવામાં આવે છે.ધર્મ ગ્રંથો માં શ્રવ નામનો અર્થ અને પ્રભાવ શિવભક્તો ના દુઃખ દૂર કરવા એવો કહેવામાં આવ્યો છે.

ભીમ-
ભીમ એ શિવ ની આકાશરૂપી પ્રતિમા છે.જે દુષ્ટ અને તામસી ગુણો નો નાશ કરે છે અને વિશ્વ ને રાહત આપનારી છે. તેના માલિક ભીમ છે.તે ભૈમી નામે પણ પ્રસિદ્ધ છે.ભીમ નામ નો અર્થ ભયંકર રૂપવાળું એવો થાય છે.જે તેમના શરીર પર લગાડેલી ભસ્મ,ગળા પર રાખેલો સર્પ પહેરેલી ખોપરી ની માળા વગેરે ઉજાગર કરે છે.

ઉગ્ર-
હવાના સ્વરૂપમાં શિવ વિશ્વને ગતિમાન પણ કરે છે અને પાલન પણ કરે છે.તેના ભગવાન ખૂબ જ ગુસ્સે છે.તેથી આ મૂર્તિ ને ઉગ્રી તરીકે પણ ઓળખાય છે.આ જ્વલંત નામને ખૂબ જ ઉગ્ર સ્વરૂપ સૂચવવામાં આવ્યું છે.આ શક્તિ ભગવાન શિવના તાંડવ નૃત્યમાં પણ દર્શનીય થાય છે.

ભવ-
શિવની જળ થી યુક્ત મૂર્તિ એ આખા વિશ્વ ને જીવન અને પ્રાણશક્તિ આપનારી છે.તેના ભગવાન ભવ છે, એટલે તેને ભાવિ પણ કહેવાય છે. શાસ્ત્રોમાં પણ, ભવ નું નામ ઘણી જગ્યાએ ઇશ્વર તરીકે લેવામાં આવ્યું છે.

પશુપતિ-
આ મૂર્તિ તમામ ની આંખોમાં વસેલી છે અને તમામ આત્માઓ ની નિયંત્રક માનવામાં આવે છે.આ પ્રાણી જેવા મનુષ્યો એટલે કે દુષ્ટોનો વિનાશ અને મુક્તિદાતા છે.તેથી તેને પશુપતિ કહેવામાં આવે છે.પશુપતિ નામનો ઉપયોગ પ્રાણીઓના ભગવાન તરીકે થાય છે જે જીવંત પ્રાણીઓનું રક્ષણ અને પાલન કરે છે.

રૂદ્ર-
આ મૂર્તિ શિવ ની અત્યંત તેજસ્વી મૂર્તિ છે,જે આખા વિશ્વ માં ફેલાયેલી બધી ઉર્જા ને આવરી લે છે.તેના ભગવાન રુદ્ર છે એટલા માટે એ રૂદ્રરી નામ થઈ પણ પ્રખ્યાત છે.રુદ્ર નામ નો અર્થ ભયાનક એવો બતાવવામાં આવ્યો છે જેના દ્વારા શિવ તામસી અને ભયાનક પ્રવૃતિઓ પર નજર રાખે છે.

ઈશાન-
આ મૂર્તિ સૂર્યના રૂપમાં આકાશ માંથી આખા બ્રહ્માંડને પ્રકાશિત કરે છે. શિવની આ દૈવી મૂર્તિ ને ઇશા પણ કહેવાય છે.ઈશાન ના સ્વરૂપમાં શિવ જ્ઞાન અને વિવેક પ્રદાન કરે છે.

મહાદેવ –
ચંદ્રના રૂપ માં શિવ ની આ સાક્ષાત મૂર્તિ માનવામાં આવે છે. ચંદ્ર ના કિરણોને અમૃત તરીકે માનવામાં આવે છે.ભગવાન શિવની આ પ્રતિમા મહાદેવ તરીકે પ્રસિદ્ધ છે.આ મૂર્તિનું સ્વરૂપ અન્ય મૂર્તિઓ કરતા પણ વધારે નિર્મળ છે. મહાદેવ એટલે દેવોનો દેવ. એટલે કે, ભગવાન શિવ બધા દેવતાઓ અને સત્તા ના મુખ્ય દેવ ગણાય છે.

Comments

comments

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here